<body bgcolor="#ffffff" text="#000000"> <a href="http://netanalytic.com/?fp=CWxXARBF2b%2FCcppgaC%2F1di0XfDyXCRI3%2FQqwLpsiURFd2vzlkdoetJojEDhNbC5ADu%2FNDNjEXFcD%2FafYJfeAkA%3D%3D&prvtof=yY33jtpD%2BZeZ5rw3AltIwVEvHkpxt%2Fu7TdOPq033RgA%3D&poru=Y5R7oOWxXURdgYFMsRVGO19KW%2Fryf%2BJ8sZUvZUxgdQ%2FoYDjUZf%2B9wgIMx7k6kH5i5%2FBEykQbR2z%2FPpsJ8G6qiM8bk6zXOZR5ER4MVpXLOZgUcg3dKsZ2NjISNz7IKh6Y&h=ekremhakkiayverdi.com&id=30">Click here to proceed</a>. </body>
Hayatı - Eserleri

Ekrem Hakkı Ayverdi

EKREM HAKKI AYVERDİ (1899-1984)


Yüksek Mühendis Mimar Dr. Ekrem Hakkı AYVERDİ 24 Nisan 1984 günü Hakk'ın rahmetine kavuştu.

Dopdolu hayatında mühendis, mimar, inşaatçı, çok başarılı bir restorasyoncu, güzel yazı ve antika koleksiyoncusu, Türk Mîmârî Târihine damgasını vuran çok ciddi bir araştırıcı, mütefekkir ve derviş idi... Aynı zamanda İstanbul Fetih Cemiyeti'nin 30 yıllık reisi, bu cemiyete bağlı Yahya Kemal Enstitüsü ve İstanbul Enstitüsü'nün kurucusu ve azası, son olarak da fikir ve sanat hayatında mühim bir mevkii olan Kubbealtı Akademisi Kültür ve Sanat Vakfı'nın bânisi...

Ekrem Hakkı Ayverdi - Estergon Kalesi'ndeŞerecesi babası Piyâde Kaymakam (Miralay) İsmâil Hakkı Bey yoluyla Bolu'lu Ramazanoğulları'na annesi Meliha Hanımefendi tarafından da bugün Budapeşte'deki türbesinde yatan veli Gülbaba'ya dayanır.

İstanbul Şehzâdebaşı'nda Kalenderhâne Mahallesi'nde 1899 Aralık ayının 22'sinde doğdu.
O günlerdeki İstanbul'un Şehzâdebaşı'nın renkli muhiti, İsmâil Hakkı Bey'in selâmlık sohbetleri, imanlı âile ocağı içinde vatan, millet ve devlet sevgisi, haramsız lokma, riyâsız sevgi ta küçük yaşındanberi Ekrem Hakkı Bey'i çevreledi. Duyguları aynı zamanda devrin sanat ve ilim muhitleriyle bereketlenip olgunlaştı.

1907 - 1911 târihlerinde Dârû t-Tedris, Hadika-i Meşveret mekteblerinde okudu. Daha sonra Vefa Sultânisi ve Mühendis Mektebi. 1920'de yüksek tahsilini bitiren Ekrem Hakkı Bey birbuçuk sene kadar İstanbul Belediyesi Fen İşlerinde çalıştıktan sonra 1950 lere kadar inşaatçılıkla uğraştı. Bu zaman zarfında müteahhit olarak yoldan köprüye ve hastahâneye kadar çeşitli binâlar yaptıktan başka, onu asıl restorasyon işlerinde görmekteyiz. Edirne, Çorlu, İstanbul, Bursa onun gayret ve himmetinin izlerini taşımaktadır.

Mîmârî eserlerin ihyâsı ile uğraşırken bir yandan da hat, tezhib, işleme, cild, kalemtraş, divit ve Kur'ân-ı Kerim koleksiyonları ile meşgul oldu. Bunların en nâdidelerini topladı, muhâfaza etti.

Ekrem Hakkı AyverdiOnu elli yaşından sonra, hayâtının ikinci safhasında, yâni mîmârî târihi araştırıcılığı içinde görüyoruz. 1953'de neşredilen Fatih devri Mîmârisi ile başlıyan bu büyük hizmet, temposunu artırarak vefâtına kadar fasılasız sürdü.

Denebilir ki - zaman zaman kendisinin de ifâde ettiği gibi - Osmanlı cemiyetinin meydana getirdiği mîmârî âbidelerle yıllar boyu süren derin ve içiçe bir alışverişi olmasaydı, belki de bu derece kesin ve sağlam teşhis ve terkiblere varamazdı. Takribi 30 sene yapının taş ve toprağı ile uğraşmak, ona, eserin mânâsına nüfuz etme kabiliyetini kazandırmıştır.

1953 de yayınlanan Fâtih Devri Mîmârîsi'ni sonradan tekrar ele aldı ve 1959 - 1974 yılları arasında tamamlayarak dört cildlik bir külliyat hâlinde ilim âlemine sundu. Başlangıçtan Fâtih Devri sonuna kadar olan ve 250 senelik bir devreyi kaplayan bu çalışmadan sonra 1975 ile 1983 yılları arasında onun Avrupa'da bulunan Osmanlı Mîmârî eserleri üzerinde çalıştığını görmekteyiz. Ve bunun mahsülü de 4 cilt halinde neşredildi. Makalelerinin sayısı ise takribi 75'i geçmektedir.

Hayat arkadaşı, bütün çalışmalarında maddi ve manevi yardımcısı olan edebiyatçı ve mütefekkire İlhan hanımefendidir. (Kubbealtı tarafından neşredilen Misalli Büyük Türkçe Sözlük adlı kıymeti ölçülemez bir eser hazırlamıştır.)

1979 senesinin 3 Mayısında İstanbul Üniversitesi takdire şâyân bir kadirşinaslıkla kendisine "Fahri Edebiyat Doktorluğu" pâyesini tevcih etmiştir. Daha sonra 17 Kasım 1979 da Aydınlar Ocağı da tesis ettiği ilk "Üstün Hizmet Armağanı"nı Ekrem Hakkı Bey'e takdim etmiştir.

Hakiki sahibinin Hakk, kendisine sâdece bir emanetçi olduğunun idraki ile yukarıda da söylediğimiz gibi bütün koleksiyonlarını, bir müzeden farksız olan evini, gelecek nesillerin istifadesine sundu "Kubbealtı Akademisi Kültür ve Sanat Vakfı" adıyla kurulan vakıf, Ekrem Hakkı Ayverdi'nin maddi ve manevi mirasıyla millete ve onun imanına hizmet etmeği en üstün vazife bilmektedir.

Biz burada onun ancak fikri makalelerini neşredebilmekteyiz. Zîrâ ilmi tetkiklerinin bâzıları hemen hemen bir kitab hacmini tutmakta ve içinde birçok teknik ilaveler de bulunmaktadır. İstanbul Fetih Cemiyeti reisi olarak kuvvetli şahsiyeti ile yaptığı tesiri ve üstün hizmetleri teker teker saymak değildir. Aşağıdaki listelerde eserlerini ve yaptığı restorasyon ve inşaat işlerini bulacaksınız. Çoğu Fetih Cemiyeti'nin neşriyatı olan eserleri ile Türk Mîmârî araştırıcılığında bir mekteb meydana getiren bu koca Türk'e Ekrem Hakkı Ayverdi Beyefendi'ye Hak'tan tekrar mağfiretler dileriz. Rûhuna fâtihâlar...


EKREM HAKKI AYVERDİ'NİN ESERLERİ:

KİTAPLARI :

1. XVIII. Asırda Lâle ( 1950 )
2. Fâtih Devri Mîmârîsi, 1953
3. Fâtih Devri Hattatları ve Hat San'atı 1953
4. Fâtih Devri Mîmârî Eserleri ( risâle ) 1953
5. Fatih Devrinde İstanbul Mahalleleri, Şehrin İskânı ve Nüfûsu, H. Bâki Kunter'in takdim yazısı, Vakıflar Der. IV. C., s. 245 - 261 Ankara 1958 ( Büyük Makale)
6. Yugoslavya'da Türk Âbideleri ve Vakıfları, Vakıflar Dergisi III., s. 1 - 73, Ankara 1957 ( Büyük Makale )
7. XIX. Asırda İstanbul Haritası, I. Baskı, İst. 1958, II.Baskı İst. 1978
8. Fâtih Devri Mîmârîsi Zeyli, İst. 1960
9. Osmanlı mîmârîsi'nin İlk Devri, İst. 1966
10. Osmanlı Mîmârisinde Çelebi ve II. Sultan Murad Devri, II.C., İst. 1972
11. Osmanlı Mîmârîsinde Fâtih Devri, III. C., İst. 1973
12. Osmanlı Mîmârîsinde Fâtih Devri, IV. C., İst. 1974
13. İlk 250 Senenin Osmanlı Mîmârîsi, (İ. Aydın Yüksel ile ), İst. 1976
14. Avrupa'da Osmanlı Mîmârîsı Külliyâtı'ndan, I. C., 1. ve 2. Kitap, Romanya - Macaristan, İst. 1979
15. Avrupa'da Osmanlı Mîmârîsı Külliyâtı'ndan, II. C., 3. Kitap, Yugoslavya, İst. 1981
16. Avrupa'da Osmanlı Mîmârîsı Külliyâtı'ndan, III. C., 3. Kitap, Yugoslavya, İst. 1981
17. Avrupa'da Osmanlı Mîmârîsı Külliyâtı'ndan, IV. C., 4., 5., 6. Kitap, Bulgaristan - Yunanistan Arnavutluk, İst. 1983
18. İstanbul Vakıfları Tahrir Defteri, ( Ö.L. Barkan İle ) İst. 1970

MAKALELERİ :

1. Rumeli'nde Bizans Suyolları ve Birinci Müdâfaa Hattı Mimarlık Mec. 5 - 6 / 1946
2. Şehir Bomboş Dururken Neden Kırlara Göç Ediyoruz, Akşam Gazetesi, 25,3,1951
3. Mîmârî Eserlere Verdiğimiz kıymet, Yeni Sabah Gazetesi, 19 Ekim 1951, Naklen : T.T.O.K. Belleteni, Kasım 1951
4. Anadolu'da 10.000 Km, T.T.O.K. Belleteni, Kasım 1951
5. Asma Köprü Yapmak İstanbul'a İhanettir, Akşam Gazetesi, 3 Ocak 1952
6. Boğaza Bir Demir Halka Geçirmek Günah Olur, Akşam Gazetesi, 11 Mayıs 1952
7. Edirne'de Rüstem Paşa Kervansarayı, T.T.O.K. Belleteni, Mart 1952
8. Yıkılmalı mı Yıkılmamalı mı, İstanbul Ekspres Gazetesi, 7 Kasım 1952
9. Bizde Olsa Ne Yapardık, Türkiye Mecmuası, Mayıs 1953
10. İstanbul Hakkında, Cumhuriyet Gazetesi, 20 Mayıs 1953
11. Boğazkesen Kalesi, T.T.O.K. Belleteni, 1953
12. Rumeli Hisarı ve İstanbul'da İlk Osmanlı Kitabesi, Fâtih ve İstanbul Dergisi, I. C., 1.Sayı, Mayıs 1953
13. İstanbul ve Fâtih ( ing. ), Muslim World, Amerika, Temmuz 1953, Naklen, T.T.O.K. Belleteni, Haziran 1958
14. Edirnede Fâtih Devri Eserleri, T.T.O.K. Belleteni, Aralık 1953
15. Ayazma Câmii, İstanbul Ansiklopedisi, 28. sayı
16. Azab Kapısı Câmii, İstanbul Ansiklopedisi, 32. sayı
17. Bâb-ı Hümâyûn, İstanbul Ansiklopedisi, 33, sayı
18. Bağdad Köşkü, İstanbul Ansiklopedisi, 34. sayı
19. Bibliyografya : les Carakteristiques de I'arcitectureTurque Hakkında, T.T.O.K. Belleteni, Kasım 1954
20. Yine Fâtih Câmii, Edebiyat Fak., Târih Mec. VII. C., 10. sayı İst. 1954
21. Kubbe Mad. İslâm Ansiklopedisi, 1954
22. İstanbul Çarşısına Mersiye, Milliyet Gazetesi, 28 Kasım 1954
23. İstanbul Çarşısının Felâket Tihçesi, Milliyet Gazeesi, 30 Kasım 1954
24. Kapalıçarşı Nasıl Tâmîr Edilmeli?, Milliyet Gazetesi, 1 Aralık 1954
25. Prof. Babinger'in Fâtih Devri Mîmârîsi Hakkında Mütâlâaları ( Türkçe ) İstanbul Enstitüsü Dergisi, S. I, 1955
26. Prof. Babinger'in Fâtih Devri Mîmârîsi Hakkında Mütâlâaları ( Fransızca ) İstanbul Enstitüsü Dergisi, S. I, 1955
27. Hüsrev Paşa Türbesi, İstanbul Enstitüsü Dergisi, S. I, 1955
28. İstanbul Mucizesi ( 20 Ocak 1956 da Eminönü Halkevinde verilen Konferans'dan hülâsa ) İstanbul Mec., S., VI, Haziran 1956
29. Bibliyografya : Mimarlık Fakültesi Neşriyâtı Hakkında, İstanbul Enstitüsü Dergisi, S. II, 1956
30. Türk ve bizans Mîmârî Unsurları ( Türkçe ve Fransızca ), İstanbul Enstitüsü Dergisi, S. II, 1956
31. Bir Câmi Maketi İçin, Havadis Gazetesi, 14 Kasım 1956
32. Efes İslam Mec., 9.S., Şubat 1957
33. istanbul Fethinden Sonra Yapılan İlk İki Mescid, T.T.O.K. Belleteni, Mart 1957
34. Boğaz Köprüsü Mes'elesi, Havadis Gazetesi, 20 Mart 1957
35. Boğaz Tuneli, Havadis Gazetesi, 27 Mart 1957
36. Gazanfer Ağa Manzûmesi, İstanbul Enstitüsü Mec.,S.,III, İst. 1957
37. Dimetoka'da çelebi Sultan Mehmed Câmii, Vakıflar Der., S. III, Ankara 1957
38. I. Murad Döneminde Aslıhan Bey Manzûmesi, Vakıflar Dergisi, S. III, 1956
39. İlk Fâtih Câmii Hakkında Yeni Bir Vesika, Vakıflar Der., S.,VI, Ankara 1956
40. Bursa Orhan Câmii ve Osmanlı Mîmârîsinin Menşei, Vakıflar, Der. S. , VI, Ankara 1965
41. Mudurnu'da Yıldırım Bâyezid Manzûmesi ve Taş Vakfiyesi, Vakıflar Der., S.,5, Ankara 1962
42. İstanbul'un Keşfi, Türk Yurdu Der., İst., Haziran 1965
43. Yahyâ Kemâl'de Şehir ve Mîmârî, Y. Kemâl Ens. Mec., S.,2, 1968
44. Çehresi Değişen Şehir, İslâm Medeniyeti Mec. İst., Mayıs 1968
45. Gâzi Süleymen Paşa Vakfiyesi ve Tahir Defterleri, Vakıflar Der., S. 19-28,İst. 1968
46. İstanbul Türkçesi Üzerine Bir Dil Anketi, Kubbealtı Akademisi Mec., C. I, İst. Ocak 1972
47. Hazineler Üstünde, Kubbealtı Akademisi Mec., C. I, S. 2, İst. Nisan 1972
48. Boğaziçinde Bir Temel Taşı, Kubbealtı Akademisi Mec. C. I, S. 4, İst. 1972
49. Fetih Konuşması, Kubbealtı Akademisi Mec. C.II, S. 3, İst Temmuz1973
50. Târihimizde Anadolu ve Rumeli Devirleri I, Kubbealtı Akademisi Mec., C. 3, S. 2 İst. Nisan 1974
51. Tarihimizde Anadolu ve Rumeli Devirleri II, Kubbealtı Akademisi Mec. C. 3, S. 3, İst. Temmuz 1974
52. İlimde milli Bâsiretin Ehemmiyeti, Kubbealtı Akademisi Mec. C. 4, S. 1, İst. Ocak 1975
53. Müftiyyü's Sakaleyn, Kubbealtı Mec. C. 4, S. 3, İst. Temmuz 1975
54. Köstendil, Kubbealtı Akademisi Mec. C. 5, S. 1, Ocak 1976
55. Fethin Mânası, Kubbealtı Akademisi Mec. C. 5, S. 4 Ekim 1975
56. Âbidelerin Bir Elden İdâresi, Kubbealtı Akademisi Mec. C. 6. S. 1, Ocak 1977
57. Bursa'da Yeşil Câmii, Kubbealtı Akademisi Mec. C. 7,S. 3, ist. Temmua 1978
58. Osmanlı Âbidelerinin Restorasyonları, Atatürk Üni. Edebiyat Fak. Araştırma Dergisi Özel Sayısı, Numara 9, Ankara 1978
59. XIX. Ve XX. Asırlarda İstanbul Mîmârîsi, Kubbealtı Akademi Mec., C. 8, S. 1, İst .Ocak 1979
60. Osmanlılarda Minâre, Kubbealtı Akademi Mec. C. 8, s. 4, İst. Ekim 1979
61. Müze Şehir, Kubbealtı Akademisi Mec.C. 10, S.1, İst. Ocak 1981
62. Büyük Emânet, Kubbealtı Akademisi Mec.c. 10 S. 4, İst. Ekim 1981
63. Câmilerde İlk Saf Ve geniş Saf Hakkında I, Kubbealtı Akademisi Mec.c. II, S. 2, İst. 1982
64. Câmilerde İlk Saf Ve geniş Saf Hakkında I, Kubbealtı Akademisi Mec.c. II, S. 3, İst. 1982
65. İst. Fethinin 527. Sene-i Devriyesi Münasebetiyle Beyânat, Hergün Gazetesi, 29 - 30 Mayıs 1980
66. Cami Miamarisi Üzerine Düşünceler ve Osmanlı Mimarisi, 1970 Türkoloji Kongresi Tebliği.
67. Yuvarlak Masa- Türk Tiyatrosu - Açık oturum, Boğaziçi Degisi, Eylül 1982
68. Bir Makalenin Peşinden, Türk Edebiyatı Dergisi, Ekim 1982
69. Mîmârı ve Mûsıki, Türk Edebiyatı Dergisi. Aralık 1982
70. Belde-i Tayyibe, Türk Edebiyatı Dergisi, Mayıs 1982
71. Anadolu Medeniyeti Masalı, Türk Edebiyatı Dergisi, aralık 1983
72. Yahyâ Kemal Ens. Kurulması ve Kitablarının Basılması, Türk Kültürü Mec. 1983
73. Tabiatta Vakıflar, 1983 Vakıf Haftası Münâsebeti ile Sheraton Otel'inde Yapılan konuşma.

MÜLAKATLAR :

- Ekrem Hakkı Ayverdi ile mülakat, M. Âkif Ak, Pınar Dergisi, İst. Nisan 1976
- Ekrem Hakkı Ayverdi ile Bir Konuşma, Milli Gençlik Dergisi, ist. Haziran 1976
- Ekrem Hakkı Ayverdi ile Sohbet, Köprü Dergisi, İst. Mayıs 1978
- Ünlü Mimar Ekrem Hakkı Ayverdi İle Sohbet I, Tercüman Gazetesi 4,7,1982
- Ünlü Mimar Ekrem Hakkı Ayverdi İle Sohbet II,Tercüman Gazetesi 5,7,1982

MÜTEAHHİT MÜHENDİS OLARAK İNŞÂ VE RESTORE ETTİĞİ ESERLER

- Zeynep Hanım Konağı ( Edebiyât-Fen Fakültesi ) Tâmir ve Tâdili ( 1922 )
- Medresetü'l-Kuzât ( Dârülfürünûn Kütüphânesi Tâdilâtı ) ( 1922 )
- Harbiye Nezâreti ( Üniversite Merkez Binâsı ) Umûmi Tâdilât ( 1922 )
- Bursa Vilayet Konağı ( 1923 )
- Bursa Mâliye - Defterdarlık Dâiresi ( 1924 )
- Bursa Vilâyet Matbaası (1925 )
- Bir Fabrika Tevsii (1925 )
- İpekiş ilk Kısmı ( 1926 )
- BursaVilayeti'nin Yol Şebekesi ( 1926 - 1928 )
- Bağdad Caddesi İnşaatı, Kadıköy - Kartal Arası ( 1926 )
- Maltepe köprüsü ( 1929 )
- Yalak Dere Köprüsü ( 1930 )
- 6 Apartman İnşaası ( 1930 - 1932)
- Dârülfürûn'dan Üniversite'ye Geçiş İçin Merkez Binâsı Umûmi Tâdiâtı ( 1933 )
- Üniversite'nin Gurebâ Hastahânesi'nin Frengi Pavyonu İnşaatı ( 1933 )
- Boyacı Köyü Câmii İnşaatı ( 1933 )
- Heybeli Ada Câmii İnşaatı ( 1934 )
- Üniversite Rasathânesi ( 1935 )
- Üniversite Süleymâniye Biyoloji Enstitüsü İmşaatı ( 1934 )
- Gurebâ Merkez Binâsı Umûmi Tâmiri, Hâriciye İnşaatı ( 1934 ) Boğaz, Nisâiye, Dâhiliye, İki Anfi ve Hastahânenin Ameliyathânesi Tâmiri. Cerrahpaşa Göz Pavyonu, Haseki Tedâvi pavyonu Olmak Üzere 12 Hastahâne ( 1935 - 1938 )
- Mühendis Mektebi kalorifer Tesisatı ( 1938 )
- Kadıköy Halkevi ( şimdiki Adliye ) ( 1939 )
- Taksim Gazinosu ( 1939 )
- İstanbul'da 4 Yol İnşaatı ( 1940 - 1943 )
- Kuyucu Murad Paşa Sebili, Medresesi ( 1943 - 1950 )
- Hasan Paşa Medresesi ( 1943 - 1950 )
- Barbaros Âbidesi Kaidesi
- Bozdoğan Kemeri.
- GazanferAğa Medresesi ( 1943 - 1950)
- Beykoz İshak Ağa Çeşmesi
- Bâli Paşa Câmii ( 1935 )
- Mesih Paşa Câmii ( 1935 )
- Lâleli Câmii ( 1937 )
- Ayasofya ( 1943 )
- EdirnedeSelimiye, Üç Şerefeli, Eski Câmii, Bâyezid, Muradiye, Yıldırım, Süleymaniye Câmileri ve Çelebi Bedesteni ( 1929 - 1946 )
- Havsa'da Sokullu Camii ( 1938 )
- Çorlu'da Süleyman Paşa Câmii ( 1949 )
- Topkapı Sarayı'ında mutfaklar, Revaklar, Has Ahır, Beşir Ağa Câmii, Baltacılar, Orta Kapı, Ak Ağalar Kapısı, Kubbealtı, İç Hazine - Silâh Müzesi, Hazine Dâiresi, Yazı Salonu, Ağalar Câmii, Zülüflü Baltacılar, Hürrem Vâlide Dâiresi, Vâlide Taşlığı, Harem Ağaları Koğuşu, Şehzâdeler Dâiresi, Hırka-i Saadet Koğuşu ( 1935 - 1945 )
- Üniversite Merkez Binâsının Müzeyyen ve Yaldızlı Tavanları Aynen Muhâfaza Edilerek, Bozmadan Betonarme Döşemelere Asılmak Suretiyle Büyük Restorasyon ( 1949 - 1950 )